Tên thật là Ngô Xuân Diệu, sinh ngày 2 tháng 2 năm 1916 tại Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ, nơi cha là Ngô Xuân Thọ vào dạy học và kết duyên với mẹ là Nguyễn Thị Hiệp.
Xuân Diệu sau ra Hà Nội học, 1938-1940 ông và Huy Cận ở gác 40 Hàng Than. Ông tốt nghiệp kỹ sư canh nông năm 1943. Ông mất ngày 18 tháng 12 năm 1985.
Xuân Diệu viết nhiều, có khoảng 450 bài thơ. Một số lớn chưa được xuất bản. Tác phẩm tiêu biểu: các tập thơ Thơ thơ (1938), Gửi hương cho gió (1945), Ngọn quốc kỳ (1945), Một khối hồng (1964), Thanh ca (1982), Tuyển tập Xuân Diệu (1983); truyện ngắn Phấn thông vàng (1939); và nhiều bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.
Xuân Diệu là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới. Ông mang ngọn gió rạo rực, thiết tha, nồng cháy, khao khát yêu thương đến cho thi ca. Thơ Xuân Diệu là "vườn mơn trớn", ca ngợi tình yêu bằng muôn sắc điệu, âm thanh và hương vị trong Thơ thơ, pha lẫn chút vị đắng cay trong Gửi hương cho gió. Nhiều câu nhiều bài chịu ảnh hưởng từ thi ca lãng mạn Pháp.
Ngay từ buổi đầu bước chân vào làng thơ, Xuân Diệu dường như đã tự chọn chomình một tôn chỉ: sống để yêu và phụng sự cho Tình yêu! Phụng sự bằng trái tim yêu nồng cháy, bằng cuộc sống say mê và bằng việc hăm hở làm thơ tình! Xuân Diệu ví mình như một con chim bay hay hát: "Tôi réo rắt, chẳng qua Trời bắt vậy".
Trước kia Nguyễn Công Trứ nói:
Xuân Diệu sau ra Hà Nội học, 1938-1940 ông và Huy Cận ở gác 40 Hàng Than. Ông tốt nghiệp kỹ sư canh nông năm 1943. Ông mất ngày 18 tháng 12 năm 1985.
Xuân Diệu viết nhiều, có khoảng 450 bài thơ. Một số lớn chưa được xuất bản. Tác phẩm tiêu biểu: các tập thơ Thơ thơ (1938), Gửi hương cho gió (1945), Ngọn quốc kỳ (1945), Một khối hồng (1964), Thanh ca (1982), Tuyển tập Xuân Diệu (1983); truyện ngắn Phấn thông vàng (1939); và nhiều bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.
Xuân Diệu là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới. Ông mang ngọn gió rạo rực, thiết tha, nồng cháy, khao khát yêu thương đến cho thi ca. Thơ Xuân Diệu là "vườn mơn trớn", ca ngợi tình yêu bằng muôn sắc điệu, âm thanh và hương vị trong Thơ thơ, pha lẫn chút vị đắng cay trong Gửi hương cho gió. Nhiều câu nhiều bài chịu ảnh hưởng từ thi ca lãng mạn Pháp.
Ngay từ buổi đầu bước chân vào làng thơ, Xuân Diệu dường như đã tự chọn chomình một tôn chỉ: sống để yêu và phụng sự cho Tình yêu! Phụng sự bằng trái tim yêu nồng cháy, bằng cuộc sống say mê và bằng việc hăm hở làm thơ tình! Xuân Diệu ví mình như một con chim bay hay hát: "Tôi réo rắt, chẳng qua Trời bắt vậy".
Trước kia Nguyễn Công Trứ nói:
Trời ban ta, đất trở taThì quả vậy. Trời đất sinh ra thi sĩ Xuân Diệu trên xứ sở hữu tình này để ca hát về tình yêu - cái đề tài mà từ ngàn xưa người Việt Nam chúng ta đã say mê, giống như nhà sư nọ mê một cô nàng đội gạo:
Trời đất sinh ta, nguyên có ý.
Sư về sư ốm tương tưVì Xuân Diệu sống hết mình cho tình yêu cộng với tài thơ thiên phú, lại gặp buổi "gió Âu mưa Mĩ", những khát vọng yêu đương của trai gái được tháo cũi sổ lồng, cho nên trong thơ tình của Xuân Diệu có tiếng máu dồn mạnh trong huyết quản, có dòng nhựa sống tràn trề mãnh liệt của cả thế hệ đang vươn dậy.
Ốm lăn ốm lóc cho sư chọc đầu
Có những vần thơ được viết ra cách đây hơn nửa thế kỷ mà đến nay vẫn còn khiến chúng ta bàng hoàng vì sự mới mẻ và táo bạo của nó:
Với trăm ma, tôi hẹn những mười nguyền
Những Tây Thi, Lộng Ngọc, những Điêu Thuyền.
...
Hồn đông thế, tôi sợ gì cô độc ?
Ma với nhau thì ôm ấp cùng nhau...
Cái "nhân bản yêu đương" trong thơ tình Xuân Diệu thật là nồng cháy và bền bỉ cho đến tận lúc nhà thơ của chúng ta nhắm mắt xuôi tay!
Nửa thể kỉ thơ tình Xuân Diệu là một quá trình khám phá không ngừng vào cái thế giới kì diệu của tình yêu.
Phát hiện đắt nhất của Xuân Diệu chính là sự khẳng định rằng: cây tình yêu giữa cuộc đời thực, sẽ mãi mãi xanh tươi, còn những thứ "tình" được nặn ra từ lí trí khô cứng hoặc từ mộng mị sẽ tàn lụi, xám xịt!
Và quả là như vậy. Xuân Diệu không còn nữa nhưng cây tình yêu trên mảnh đất này có hư hao đi chút nào màu xanh muôn thuở ? Trong khi nhà thơ, ở một cõi khác, có thể đang ôm ấp những hồn ma xinh đẹp nào đó, thì ở trên thế giới này, những chàng trai, những cô gái,những cặp tình nhân, những cặp vợ chồng vẫn đang sống,đang cảm xúc, và hưởng thụ tình yêu sống động và bất tuyệt!
1. Cảm xúc 17. Hẹn hò 33. Giới thiệu 2. Nụ cười xuân 18. Chàng sầu 34. Bên ấy bên này 3. "Vì sao" 19. Lạc quan 35. Cặp hài vạn dặm 4. Nguyên đán 20. Bài thơ tuổi nhỏ 36. Tiếng gió 5. Trăng 21. Mùa thi 37. Hoa nở để mà tàn 6. Huyền diệu 22. Vô biên 38. Muộn màng 7. Gặp gỡ (I) 23. Vội vàng 39. Thở than 8. Yêu 24. Có những bài thơ 40. Chiếc lá 9. Xa cách 25. Tiếng không lời (Mây lưng chừng hàng) 41. Sắt 10. Phải nói 26. Đơn sơ 42. Gửi trời 11. Tình trai 27. Giờ tàn 43. Ca tụng 12. Nhị hồ 28. Chiều 44. Mười chữ 13. Đi thuyền 29. Viễn khách 45. Núi xa 14. Thời gian 30. Biệt ly êm ái 46. Dối trá 15. Đây mùa thu tới 31. Tương tư chiều 16. Ý thu 32. Với bàn tay ấy
1. Lời thơ vào tập Gửi hương 18. Thu 35. Hết ngày hết tháng 2. Nguyệt cầm 19. Bụi mưa mờ cũ 36. Yêu mến 3. Buồn trăng 20. Ngẩn ngơ 37. Giã từ thân thể... 4. Lời kỹ nữ 21. Tình thứ nhất 38. Đi dạo 5. Gửi hương cho gió 22. Xuân đầu 39. Ý thoáng 6. Bài thứ năm 23. Trò chuyện với Thơ thơ 40. Mơ xưa 7. Mời yêu 24. Lưu học sinh 41. Hè 8. Phơi trải 25. Đêm thứ nhất 42. Kẻ đi đày 9. Dại khờ 26. Nước đổ lá khoai 43. Riêng tây 10. Chỉ ở lòng ta 27. Những kẻ đợi chờ 44. Truyện cái thư 11. Giục giã 28. Nhớ mông lung 45. Rạo rực 12. Buổi chiều 29. Sương mờ 46. Dâng 13. Tặng bạn bây giờ 30. Im lặng 47. Chiều đợi chờ 14. Xuân rụng 31. Khi chiều giăng lưới 48. Sầu 15. Hư vô 32. Ngã ba 49. Mênh mông 16. Tình cờ 33. Tặng thơ 50. Đẹp 17. Tình qua 34. Kỷ niệm (I) 51. Thanh niên
1. Vịnh cái cờ 2. Ngọn quốc kỳ
1. Bài thơ của mẹ Việt muôn đời 10. Tiếng vàng 19. Ảnh cụ Hồ 2. Trận trường kỳ 11. Tiếng nói Việt Nam 20. Kim chỉ 3. Mai 12. Đàn chim dân tộc 21. Nhớ tay chân 4. Căm hờn 13. Một cuộc biểu tình 22. Biệt ly kháng chiến 5. Xuân Việt Nam 14. Tổng... bất đình công 23. Mãi mãi 6. Đêm đêm tiếng của lòng Trung Bắc... 15. Biểu tình mưa 24. Hương đời 7. Chúng ta... 16. Mê quần chúng 25. Đôi hoa gạo 8. Nguồn thơ mới 17. Thủ đô đêm mười chín 26. Một ngày xuân 9. Hồn cách mạng 18. Nhớ mùa tháng tám 27. Trở về
1. Bà cụ mù loà 2. Mẹ con 3. Anh bộ đội về làng
1. Hoà bình 3. Tặng đồng chí tâm giao 5. Làng Còng 2. Ta chào Vôn ga - Đông 4. Thơ dâng Bác Hồ
1. Sao lại vui sướng hôm nay 7. Chòm Văn Sơn 13. Chiếc gối 2. Chị Cúc 8. Nhà mới 14. Tặng nhà thơ Pa-thét Lào: Xôm-xi 3. Cái cặp tóc 9. Đất nước 15. Nằm bệnh viện 4. Không sợ 10. Bồ câu trắng 16. Ta chào Việt Bắc, về xuôi 5. Em bé 11. Gửi Nam Bộ mến yêu 17. Ta đi tới Mạc Tư Khoa 6. Chị Dung 12. Bà mẹ miền Nam
1. Đề từ 11. Ngút ngàn 21. Sao em lại như thế 2. Từ xa bờ cỏ đường quê 12. Anh nhớ thương ai 22. Thơ tình mùa xuân 3. Tình yêu san sẻ 13. Một buổi sớm mai 23. Một buổi chiều 4. Ước chi... 14. Hoa nở sớm 24. Gần... xa... 5. Mưa 15. Mượn nhà vũ trụ 25. Nguyện 6. Những suối trời 16. Tình yêu muốn hoá vô biên... 26. Hoa cải cúc 7. Chưa hiểu 17. Cái dằm 27. Áo em 8. Mặt người thương 18. Anh đến thăm em 28. Biển 9. Bá Nha, Trương Chi 19. Uống xong lại khát... 29. Aragông và Enxa 10. Quả trứng và lòng đỏ 20. Hoa đẹp là hoa nhìn với mắt em...
1. Bài mở đầu 8. Nụ cười Lê Quang Vịnh 15. Căm giận 2. Mũi Cà Mau 9. Vườn hoa "Thống Nhất" 16. Tội ác phá rừng 3. Bàn tay ta 10. Tiếng ru con 17. Một tên Mỹ bị sập hầm chông 4. Hỡi mình 11. Đường vào Nam 18. Mưa phóng xạ Mỹ 5. Bà má Năm Căn 12. Chung thuỷ 19. Nỗi cô quạnh của thần Tự Do (ở Mỹ) 6. Chị Vân 13. Máy tự tử 20. Lời thề 7. Em Ứng 14. Phải sàng ra, phải lọc ra
1. Ngói mới 2. Cao 3. Trước cổng nhà máy xay
1. Gánh 3. Lý tưởng 5. Lệ 2. Đấu tranh 4. Tạc theo hình ảnh cụ Hồ 6. Mười lăm năm
1. Bia Việt Nam 15. Phượng mười nǎm 29. Đôi mắt xanh non 2. Nỗi mừng nghe tin lúa 16. Hỏi 30. Cụ Muỗi 3. Đẻ một hành tinh 17. Em đến chơi 31. Cầu an 4. Đã tới mặt trăng 18. Sớm nay 32. Ốm 5. Lưng trăng 19. Dạ hương 33. Một Bế Văn Đàn 6. Rừng thu Xibêri 20. Con sáo sang sông 34. Thép cứng nhất là thép người 7. Chào Hạ Long 21. Hai bức thư 35. Phú Lợi 8. Biển lúa 22. Nhớ em 36. Gửi sông Hiền Lương 9. Rét 23. Ngọc tặng 37. Nhớ quê Nam 10. Thăm Hoà Bình 24. Gieo mùa 38. Cha đàng ngoài, mẹ ở đàng trong 11. Về Tuyên 25. Vô sản chuyên chính 39. Một vườn xoài 12. Xuân 26. Đi với dòng người 40. Em chờ anh 13. Hoa 27. Chặt cái bùi ngùi 14. Trồng cây 28. Gió
1. Đêm ngủ ở Tuy Phước 3. Hoa keo ở Quy Nhơn 5. Thác Gu Ga 2. Hoa cà phê 4. Quả sấu non trên cao
1. Anh nằm bệnh viện 2. Chậm chậm đừng quên... 3. Phan Thiết
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét